8. 12. 2021.

Inćardo o Nacionalno dijalogo tar i socijalno ikluzia thaj o ekonomikano zorjaripe e Romengo/Romnjengo sar vi e irisarde dženengo.

Ando Beogrado po 7.decembro 2021.beršesko sas inćardo o Nacionalno dijalogo tar i socijalni inkluzia thaj o ekonomikano zorjaripe e Romengo / Romnjengo thaj e irisarde dženengo talal o anav „Perdal i kooperacia thaj lačhi praksa dži kaj e lungevakteske solucie.“

O Programo e Germaniake kooperaciako „Inkluzia e Romengi thaj aver marginalizuime grupengi andi Srbija“, savja kerel o Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ)GmbH andi kooperacia e Ministeriumosa vaš e manuškane thaj e minoritetne hakaja thaj o amalikano dijalogo, sar e politikane partnerea, thaj e Ministeriumosa vaš i bući, bućarnipe, veteranunenge thaj e socijalne pučimata, sar e klidutne partnerea, organizuisarda o Nacionalno dijalogo andi forma e nacionalne konfereciako. I organizacia e evenimentoski kerda vi i Fondacia Centro vaš i demokratija.

I Gordana Čomić, ministarka vaš e manuškane thaj minoritetne hakaja thaj o amalikano dijalogo vakarda po putaripe e konferenciako kaj o klidutno pučipe si soske e Roma si ekskluzime katar sa e amalikane trendura thaj sar šaj te oven jekhajekh e averenca. Musaj te maras amen e ukherimatenca soske e Roma si čhudine rigate katar o amalipe. O rasizmo si jekh tar e klidutne ukheripena. Mangas te pharuvas i perspektiva te bi ovela i lačhi praksa. Khanči e Romendar bi Romengo palal i masa/astali. E Romen musaj te si le jekhajekh than ando dijalogo. O romano nacionalno minoriteto ka ovel inkluzimi an sa e amalikane procesura. O pučhipe si kana.

I Dušanka Golubović i raštraki sekretarka ando Ministeriumo vaš i bući, bućarnipe, veteranunenge thaj e socijalne phučimata dija akcento pe goda kaj i griža tar e majdukhavde kategorije e populaciake sar kaj si e Roma thaj e irisarde thaj si len hakaj te del pe lenge ulavdi sama thaj konsakracia. Lengo statuso an amare jakha si les specijalno vastnipe. Mangas te keras o amalipe e jekhajekhimasko. I raštra anda i strategija tar o socijalno inkluzia e Romengo thaj e Romnjengo thaj si varverikane sojura e loklanone mehanizmunengo vaš o angljaripe e lenge statusosko. Bari rola an akaja bući khelen vi e organizacie katar o civilno amalipe.

I Ane - Kristin Piplica i šefica katar barvalimasko departmento e ambasadako e Phandline Republikake Germaniako andi Srbija, phenda kaj i Germaniaki barvalimaski kooperacia suportuil o proceso e pašimasko e Republikake Srbiako e Evropake unijate. Maj bari importanca si les o principo te ni mukhas palal e zeja khanikas an akava proceso. An akaja direkcija i Germaniaki barjarimaski kooperacia del dumo e Ministeriumoske vaš e manuškane thaj minoritetne hakaja thaj o amalikano dijalogo sar vi e Ministeriumo e bućako te kreirin, realizuin thaj te revidirin e politike save si relevantne vaš i socijalni inkluzia e Romengi, e irisarde dženengi thaj aver marginalizuime dženengi. Ageja ka del pe o šajipe vaš o pherdipe lenge manuškane, ekonomikane thaj socijalne hakajengo.

Saastardimasko ramo e politikunengo musaj sajek te barjarel pe thaj te adaptiril pe. E napia save anen kontinuirimo suporto musaj te oven ando akordo e trubuimatenca e gadalenge save mangas te suportuis. O dijalogo thaj e kanalura vaš o pharuvipe e informaciengo maškar sa e aktera ka mažutil te ovel dži kaj e dikhline rezultata. Amaro khetanikano cilo si te zorjaras thaj te keras te oven o kotor e amalipasko e gadala forutne e Srbijake saven trubul džipherdutno suporto.

I Nataša Vučković, egzekutivno direktorka e Fondaciako Centro vaš i demokratija porunčisarda ando piro intro kaj e Roma thaj e Romnja si amare konforutne thaj ulaven amenca buteder khetanikane problemura feri kaj len si len vi maj but pharimata no amen. Dumut sas phendo kaj demokratipe, putardipe thaj o čačipe e jekhe amalipasko gadibor si kozom lačhi relacia e amalipaski si prekal e minoritetura. Savore amen džanas kaj anglal amende ačhel i bari bući. Jekh seto e problemunengo ando fokuso e amare atenciako si sar te ekonomikanes suportuis e Romen thaj e Romnjen thaj sar te angljaras e kondicie vaš o lengo bućarnipe thaj lengo dinipe po marketo e bućako, sar bi ovela ciknjardi lengi dukhavdi thaj daradikani pozicia kana si lav tar o bućarnipe.

Pi konferencija Perdal i kooperacia thaj i lačhi praksa dži kav e lungevakteske solucie, prezentuisarde sesa e modelura e lačhe praksengo andi džiakanutni realizacia e programosko Inkluzia e Romengi thaj aver marginalizuime grupengi andi Srbija, sar vi e rekomandacie save iklistile katar o modelo e lačhe praksako thaj e ekspertikane analize e politikunenge vaš i socijalni inkluzia e Romengi thaj e Romnjengi thaj i reintegracia e irisarde dženengi.

Po khidipe sas i diskusia tar e empirie thaj rekomandacie vaš o angljaripe e gadala praksako save egzisirin sar vi tar i kooperacia, e cilosa te ovel pe dži kaj e lunge vakteske solucie thaj o angljaripe e politikunengo vaš i socijalno inkluzia e Romengo thaj e Romnjengo sar vi reintegracia e irisarde dženengo. E participantura e konferenciake sas e reprezentantura e partnerikane ministerumunengo thaj e instituciengo, e forutnengo thaj e komunengo thaj savore von kerdesas o kotor andi realizacia e Programosko Inkluzia e Romengo thaj aver marginalizuime grupengo andi Srbija. Sas gote vi e džene katar partnerikane organizacie e civilne amalipasko, e reprezentantura katar maškarthemutno khetanipe thaj gadala save lije kotor andi realizacia e varverutne napiengo phandlo e socijalne thaj ekonomikane inkluziasa, so si o kotor e Programosko.