21. 5. 2020.

Neve napia vaš socijalno inkluzija e Romengi thaj e Romnjengi

Semnosardo o Haćaripe tar i kooperacia e pilot forunenca thaj e komunenca

Ando ramo e projektosko e germaniake barjarimaske kooperaciako „Inkluzija e romengi thaj aver marginalizuime grupengi andi Srbija“, savo implementiril e Germaniaki organizacija vaš maškarthemutno kooperacia, semnosardo si o Haćaripe e kooperaciako e pilot forunenca thaj e komunenca.

Ando semnosaripe e Kooperaciake panoosko thaj e Haćarimasko lije kotor e forura thaj e komuna buvlal e Srbijate - Aleksinac, Vranje, Vršac, Kragujevac, Kruševac, Pirot, Požarevac thaj Subotica, dži kaj ando Beogrado o programo akanutne realizuil pe an foroske komune Zvezdara thaj Novi Beograd.

E Haćarimasa si anglevakhardo vi o širdipe e kooperaciako e akala forunenca thaj e komunenca. I kooperacija astarel tehnikano suporto andi realizacia e napiengi vaš socijalno inkluzia e Romengi thaj lokalno reintegracia e dženengi save sesa irisarde an phuv pi baza e Haćarimaski tar i readmisia.

Andi ceremonia e semnosarimaski e Panooski lija kotor vi o ambasadoro e Phanglikane Republikake Germaniako andi Srbija, L.E. Tomas Šib, savo akcentuisarda o vastnipe e akaja inicijativako savi ka angljarel maj dur integracia e marginalizuime grupengi. „Klidutno si te khetanikanes keras i bući pe akala projektura, te vazdas i sama e averikanimastar, te zorjaras i kooperacia maškar i Germania thaj i Srbija, te unzaras baro mažutipe e Romenge thaj aver marginalizuime grupenge. Dži akana khidam bare love thaj ando ramo e Inicijativako vaš inkluzia mažutisardam e buteder komunenge, biformalne grupenge thaj e organizacienge, sar vi e ulavde dženenge te resen dži kaj i bući, a e sikljovnenge thaj e studentunenge te len stipendije vaš fakulteto sar bi resena dži kav maj feder edukacia.

Baro vastnipe e dženenge katar marginalizuime grupe keren e lokalne strukture thaj lošale ileske sam kaj si amen 15 komune thaj 12 forura save sikaven baro angažmano an akaja sfera,“ akcentuisarda o Tomas Šib.

O projekto e inkluziako realizuil pe an i kooperacia e Kabinetosa savo vastarel i viceprezidentka e Republikake Srbijake Governoski thaj i ministarka e vazdimaske, trafikake thaj e infrastrukturake, prof.dr Zorana Mihajlović, savi pale geja si prezidentka e Koordinacione korposko vaš o monitoringo thaj i realizacia e Strategijaki vaš socijalno inkluzija e Romengi thaj e Romnjengi andi R. Srbija vaš o periodo 2016-2025. berš.

„Ulavde mangav te naisarav e germaniake thaj e GIZ-oske savo si amenca khetanes ando Koordinaciono korpo thaj i bući kerel e Romenge inkluziasa. O Governo e saste ilesa suportuil inkluzia e marginalizuime grupengi thaj kerel i zor te goda ni ačhel feri i paramiča, jekh ideja vaj o mangipe, či te an realno dživdipe sikavas so šaj te keras thaj te resas sar i raštra te das sa e forutnenge jekhajekh hakaja. O kritikano punkto si i realizacia e akciengo, strategiengo thaj e planunengo po lokalno nivelo. E, godoleske adivesutno Haćaripe vastno si te šaj khetanes te keras upral goda te e Romendar thaj e Romnjendar resen direktno respunso so lačhardam an nakhlo periodo thaj so maj ačhilo te angljarel pe sar bi savoren ovena len o dživdipe thaj o digniteto savo trubul te si len,“ vakharda prof.dr Zorana Mihajlović.

O forosko šorutno e Beogradesko prof.dr Zoran Radojičić, e samasa vakharda kaj o semnosaripe e akava haćarimasko anel e Biligradeske maj baro suporto andi inkluzia e Romengi thaj kaj o GIZ si vastno partnero savesa o Foro Beograd kerda o angljaripe an buteder sfere. „O Beogrado sar lokalno somdirekcia, realizuil e republikaki strategija vaš aktvno inkluizia e Romengi ando amalipe. Planirimo si o keripe e Akcione planosko e Forosko Beograd vaš maj dur angljaripe e Romenge statusosko thaj goda ka ovel amaro prioriteto ando avutno periodo. O amaro udžilpe sar e dženengo save vastaren akava foro si te dikhas sa e amare forutne thaj te crdas i sama pe gadala save dživin an phare kondicie, phenda o Radojičić.

O foro Vršac reprezentuil o misali e lačhe praksako ando unzaripe e servisesko e socijalne protekciako, a jekh tar e phanglimaske punktura maškar e Roma thaj o foro Vršac si o mobilno timo savo i bući kerel e Romenca po tereno.

„O Vršco an nakhle nekhabor berša but kerda te angljarel o statuso e marginalizuime amalikane grupengo, maj but kana si lav e Romendar thaj e Romnjendar. Lengi situacia urmaris an sa e segmentura de katar o sastipe thaj edukacia, prekal e bešimaske kondicie, dži kav o bućarnipe. Goda so kerdam an palune duj berša si vi trubuikani strategiaki dokumentacia an i relacia e romane populaciake socijalne inkluziasa, maj anglal operativno plano savo kandel e bućake po tereno. I koordinatorka e akaja bućaki savo kerel o mobilno timo vaš socijalno suporto si i Romnji. O fapto savo vakharel kaj sam po čačo drom si o širdipe e implementaciako e duje projektunengo andi sfera e Romenge bućarnimaski , finansirime de katar EU. E, goda si ukheripe kaj o foro Vršac ovilo o misali e lačhe praksako kana si socijalno protekcia ando pučipe,“ vakharda i šorutni e foroski Vršac , i Dragana Mitrović.

Trito komponenta e projektosko e Germaniake barjarimaske kooperaciako, „Inkluzija e Romengi thaj aver marginalizuime grupengi andi Srbija“, si la sar o cilo angljaripe e ramosko, e strukturako thaj e mehanizmunengo vaš i relaizacia e pomenisarde Strategijako po nacionalno thaj lokalno nivelo, pašal o suporto ando pharuvipe e haćarimaske poziciako ando amalipe prekal e marginalizuime grupe andi Srbija.